Meta’nın Çocuklar Üzerindeki Etkisi İçin Tarihi Dava Başlıyor
Meta, çocuklar için bağımlılık yapıcı özellikler tasarladığı iddialarıyla ABD’de mahkemeye çıkıyor. Davanın sonuçları sosyal medya sektörünü etkileyecek.
Meta, dünya genelinde milyarlarca kullanıcısı olan sosyal medya platformlarıyla, çocukların sağlığına olumsuz etkileri olduğu iddialarıyla bu hafta ABD’de mahkemeye çıkacak. Uzmanlar, açılan davayı sosyal medya endüstrisinin önemli bir dönüm noktası olarak nitelendiriyor. 2023 yılında bir dizi eyalet, Meta’ya karşı çocuklar için bağımlılık yapıcı özellikler geliştirdiği iddiasıyla dava açtı ve bu davada Kaliforniya, Colorado, Kentucky ve New Jersey eyaletleri temsilci olarak belirlendi. Bu eyaletlerin başsavcıları, Meta’nın Facebook ve Instagram platformlarını çocuklar için kasten bağımlılık yapıcı hale getirdiğini federal mahkemede kanıtlamayı hedefliyor.
Meta yetkilileri ise suçlamalara karşı çıkıyor. AFP’ye konuşan ve ismi açıklanmayan bir Meta sözcüsü, “Bu iddialara şiddetle karşı çıkıyoruz ve kanıtların gençleri destekleme konusundaki uzun süreli kararlılığımızı göstereceğinden eminiz” şeklinde açıklama yaptı. Ayrıca, şirketin ebeveynlerle iletişim kurduğunu ve uzmanlar ile kolluk kuvvetleriyle iş birliği yaptığını belirtti. Meta, gençlerin internet ortamında korunmasına yönelik geçmişteki çabalarına güvenerek, gerçekleri çarpıtan iddialara karşı kendini savunmaya devam edeceğini ifade etti.
Bu dava, sosyal medya şirketlerini zihinsel sağlık ve güvenlik üzerindeki etkilerinden sorumlu tutmayı amaçlayan ilk dava olmasa da sonuçları açısından en önemli davalardan biri olarak değerlendiriliyor. Berkeley Yaşam Bilimleri Hukuk ve Politika Merkezinden Vincent Joralemon, bu durumu 1990’lardaki tütün davalarına benzeterek, sosyal medyanın zararlarıyla ilgili davaların teknoloji ve bağımlılık kesişiminde şekillendiğini belirtti. Joralemon, Meta’ya karşı yürütülen davanın hukuki argümanlarının, tütün şirketlerine karşı açılan davalarla benzerlik gösterdiğini ifade etti.
Mahkeme süreci, Oakland’da jüri seçimleriyle başladı ve açılış konuşmalarının 18 Ağustos’ta yapılması bekleniyor. Meta, daha önce Los Angeles ve New Mexico’daki benzer davalarda suçlu bulunmuş ve toplamda 1 milyar dolara yaklaşan tazminat cezalarına çarptırılmıştı. Oakland’daki davada ise eyaletler, Meta’nın piyasa değerine yakın bir miktar olan 1,4 trilyon dolara kadar mali cezalar talep ediyor ve şirketin uygulamalarında kapsamlı değişiklikler yapılmasını istiyor.
Joralemon, davanın kaybedilmesi durumunda Meta için en büyük sorunun maddi kayıptan ziyade itibar kaybı olacağını vurguladı. Ayrıca, Meta’nın kurucusu Mark Zuckerberg’in de ifade vermesi beklenen önemli tanıklar arasında yer aldığı bildirildi. Stanford Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden Nora Freeman Engstrom, bu davanın Meta için daha geniş bir hesaplaşmanın başlangıcı olabileceğini belirtti. Davacı sayısının fazlalığı nedeniyle süreç uzun bir döneme yayılabilir.
Sektörde benzer hukuki süreçler devam ediyor. Geçen mayıs ayında Snap, TikTok, YouTube ve Meta, Kentucky’deki bir okul bölgesiyle 27 milyon dolarlık bir uzlaşmaya vararak, yaklaşık 1200 benzer dava için emsal teşkil etmesi beklenen başka bir yargılamadan kaçınmıştı. Ayrıca, temyiz mahkemesi, Meta, YouTube’un ana şirketi Google, Snap ve TikTok’a karşı açılan 3 binden fazla ek davanın ilerleyebileceğine karar verdi.
