Eğil’de 2400 Yıllık Tarihi Yapılar Su Altında Görüntülendi
Diyarbakır’ın Eğil ilçesinde su altında 2400 yıllık tarihi yapılar görüntülendi. Dicle Baraj Gölü’nde yapılan dalışlar bu eserleri gün yüzüne çıkardı.
Diyarbakır’ın Eğil ilçesinde, yaklaşık 2400 yıl öncesine ait tarihi yapılar su altında görüntülendi. Eğil, antik dönemlerden günümüze kadar birçok medeniyete ev sahipliği yapmış, inanç, doğa ve kültürel değerleriyle dikkat çeken bir bölge.
1986 yılında inşaatına başlanan Dicle Barajı’nın 1997 yılında tamamlanmasıyla birlikte, baraj gölü önemli bir içme suyu kaynağı olmanın yanı sıra, derinliklerinde barındırdığı tarihi kalıntılarla da ilgi çekiyor.
Bölgedeki Hz. Zülkifl ve Hz. Elyesa peygamberlerin kabirleri, 1995 yılında Dicle Barajı’nın sularından etkilenmemesi için Nebi Harun Tepesi’ne taşınmıştı. Ancak, bazı kaya mezarları, cami, medrese ve hamam gibi yapılar su altında kalmayı başardı.
İl Jandarma Komutanlığı Sualtı Arama Kurtarma (SAK) ekipleri, baraj gölünde eğitim amaçlı dalış yaparken, bu tarihi yapıları görüntülemeyi başardı.
Su Altı Arkeolojisi Potansiyeli
Dicle Üniversitesi Sanat ve Tasarım Fakültesi Dekanı Prof. Dr. İrfan Yıldız, Eğil’in tarihi önemine dikkat çekerek, bölgedeki ilk yerleşimin Hurri-Mitanniler dönemine dayandığını, ardından Asurlular, Urartular, Medler, Persler, Roma ve Bizans gibi birçok devletin burada hüküm sürdüğünü belirtti. 639 yılından sonra ise İslam devletlerinin egemenliği altına girdiğini ifade etti.
Cumhuriyet döneminde Eğil’in ilçe statüsü kazandığını vurgulayan Yıldız, Dicle Barajı’nın inşaatıyla birlikte ilçede önemli değişiklikler yaşandığını aktardı. Barajın tamamlanmasıyla birlikte, Dicle Nehri kıyısında yer alan birçok yerleşim yeri ve tarihi eser su altında kalmış durumda.
Özellikle Tekke ve Hacıyan mahalleleri barajdan etkilenmiş, Tekke Mahallesi’nde Hz. Elyesa Peygamberin türbesi ve camisi gibi önemli yapılar su altında kalmıştır. Hacıyan Mahallesi’nde ise Hz. Zülkifl Peygamberin türbesi de baraj sularıyla kaplanmıştır.
Yıldız, Bizans dönemine ait Deran Hamamı’nın da su altında kaldığını, dalışlar sayesinde bu yapıların görüntülenebildiğini ifade etti. SAK ekiplerinin kaydettiği görüntülerde, Hz. Elyesa Peygamberin türbesi ve yanındaki cami ile Caferiye Medresesi ve Tekke Mahallesi mezarlığının yer aldığı görüldü.
Kurak geçen yıllarda baraj gölündeki su seviyesinin düşmesiyle bazı eserlerin siluetleri net bir şekilde ortaya çıkmış durumda. Yıldız, dalışlarla elde edilen görüntülerde bu tarihi yapıların uzun süredir su altında sağlam bir şekilde ayakta durduğunu belirtti. Dicle Baraj Gölü’nde yaklaşık 2400 yıllık eserlerin bulunduğunu, Türkiye’de su altı arkeolojisinin gelişen bir alan olduğunu vurgulayarak, bu eserlerle ilgili su altı arkeoloji çalışmaları yapılabileceğini sözlerine ekledi.
