Sinema Sektöründe İndirim Uygulaması ve Eleştiriler
TÜİK verilerine göre sinema seyircisi sayısı düştü. Yeni indirim uygulamaları ve eleştiriler gündemde.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), bu ay başında 2025 yılına dair “Sinema ve Gösteri Sanatları İstatistikleri” bültenini yayımladı. Verilere göre, sinema izleyici sayısı geçen yıla kıyasla yüzde 15 oranında azalarak 27 milyon 657 bin 591 kişiye geriledi. Yerli filmlere olan ilgi de azalarak 15 milyon 96 bin 336 olarak kaydedilirken, yabancı filmlerin izleyici sayısı ise 12 milyon 561 bin 255 olarak belirlendi. Bu verilerin ardından, AKP hükümeti yeni bir adım atarak Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından hazırlanan ve Resmi Gazete’de yayımlanan bir yönetmelikle sinema sektöründe yeni bir indirim uygulaması başlattı.
Yönetmelikte belirtilen yeni düzenlemeye göre, öğrenciler, halk günü uygulamalarından faydalanan izleyiciler, belirli yaş gruplarındaki bireyler ve kamu meslek gruplarına yönelik biletlerde tam bilet ücreti üzerinden en fazla yüzde 40 indirim yapılabileceği ifade edildi. Ayrıca, engelliler, şehit yakınları ve gaziler için sunulan biletlerde ise indirim oranı yüzde 50’ye kadar çıkabilecek. Sabah seansları ile kurum ve izleyici özel biletleri için de aynı indirim oranları geçerli olacak. İnternet üzerinden alınan sinema biletlerinde mevcut indirimlerin yanı sıra ek olarak yüzde 10’a kadar ilave indirim uygulanması da mümkün olacak.
Yönetmelikte dikkat çeken bir diğer uygulama ise “film özel bileti” olarak adlandırılıyor. Bu uygulama kapsamında film yapımcıları ile gerçek veya tüzel kişiler arasında yapılacak sözleşmeler aracılığıyla belirli yapımlar için “film özel bileti” satışı gerçekleştirilebilecek. Bu özel biletlerde tam bilet fiyatı üzerinden yapılacak indirim oranı ise yüzde 70’i geçemeyecek.
Kültür ve Turizm Bakanlığı, sosyal medya hesaplarından “Sinemada yüzde 70 indirim!” ifadesiyle duyuru yapmasına rağmen, sinema eleştirmenleri Banu Bozdemir ve Ümit Güçlü, yönetmelikteki belirsizliklere dikkat çekiyor. Güçlü, bu indirimlerin sıradan sinemaseverlerin cebine doğrudan yansımayacağını, aksine teknik bir yanılsama olduğunu ifade ediyor. “Yüzde 70 indirim” ifadesinin, gişeye giden her izleyiciye sunulan genel bir tarifeden ziyade, yeni tanımlanan ‘film özel bileti’ kategorisine sağlanan bir üst sınır olduğunu belirtiyor. Sinema salonları ile yapımcılar arasında yapılacak ticari sözleşmelere bağlı olan bu indirimlerin, izleyicilerin doğrudan yararlanabileceği bir durum olmadığını vurguluyor.
Güçlü, mevcut indirim alanlarının daraltıldığını ve halkın doğrudan yararlandığı öğrenci ve “halk günü” indirimlerine getirilen yüzde 40’lık üst sınırın, sinema izleyicisinin haklarını artırmaktan ziyade kısıtladığını ifade ediyor. Bozdemir ise bu düzenlemenin Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın kültür politikalarının bir sonucu olduğunu belirtiyor. Kültür politikalarının geçmişte yeterince sahiplenilmediğini, ancak şimdi ‘halk için sanat’ anlayışına sahip çıkıldığını savunuyor. Bu düzenlemenin, sinema seyircisini revize etme çabası olduğunu ve indirimli günlerdeki seyirci sayısını genel bir uygulama haline getirme amacını taşıdığını belirtiyor. Ancak, indirimlerin hangi filmlere uygulanacağı ve bu indirimlere nasıl ulaşılacağı konusundaki belirsizliklerin, uygulamanın herkes için erişilebilir olmadığını gösterdiğini vurguluyor.
