Isparta’da 113 Yıl Sonra Hekate Tapınağının Gizemi Çözüldü
Isparta’da 113 yıl sonra Hekate Tapınağı’nın varlığı belgelenerek gizemi çözüldü. Arkeolojik bulgular, tapınağın tarihini aydınlattı.
Isparta’nın Yalvaç ilçesindeki Gemen Dağı’nın zirvesinde, 1912-1913 yıllarında yapılan kazılarda, Ay Tanrısı Men’e adandığı düşünülen bir tapınak kalıntısına rastlandı. O dönemde bu yapının, Yunan mitolojisinde tarım ve bereket tanrıçası Demeter’e ait olabileceği öne sürüldü, ancak tapınak resmi olarak isimlendirilmedi.
Yıllar boyunca ‘Küçük Tapınak’ olarak bilinen bu yapı, son zamanlarda gerçekleştirilen detaylı incelemeler sonucunda ‘Tanrıça Hekate’ye ait olduğu tespit edildi.
TANRIÇA HEKATE’YE AİT OLDUĞU BELGELENDİ
Süleyman Demirel Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü’nden Prof. Dr. Mehmet Özhanlı’nın liderliğindeki kazılar, 113 yıl önce keşfedilen tapınağın gizemini bu yıl aydınlattı. Yapılan araştırmalar, bu yapının ‘Tanrıça Hekate’ye ait olduğunu belgelerken, alana ‘Hekate Tapınağı’ ile ilgili bilgilendirici bir tabela da asıldı.
Prof. Dr. Özhanlı, “Bu yılki en önemli keşfimiz, burada bulunan küçük tapınak. 1912-13 yıllarında kazılmış ama ‘Demeter Tapınağı’ olarak adlandırılmış. Ancak yaptığımız çalışmalar, bu yapının Anadolu’nun yerel tanrıçası Hekate’ye ait olduğunu ortaya koydu. Önceki kazılarda ve bizim çalışmalarımızda Hekate figürleri ve kabartmaları bulundu. Men ile bağlantılı olması da buranın Hekate Tapınağı olduğunu kanıtlıyor” ifadelerini kullandı.
Hekate’nin Sembolleri ve Anlamı
Prof. Dr. Özhanlı, Hekate’nin Yunan mitolojisinde yer altı dünyasının tanrıçası olarak bilindiğini belirterek, “Hekate, yere, göğe ve denize hakim olan triformis yani üç başlı olarak betimleniyor. Men ile bağlantılı olarak hem ayı hem de ayın karanlık yüzünü temsil ediyor. Bu nedenle burası oldukça önemli bir alan” dedi.
Arkeolojik Bulguların Önemi
Prof. Dr. Özhanlı, tapınak etrafında yapılan diğer kazılarda, Pisidia Antiocheia Antik Kenti’nde bulunan iki köpek mezarının da Hekate kültü ile ilgili olduğunu vurguladı. “Hekate, yer altı dünyasının köpeği Kerberos’a hükmeden bir tanrıça. Antiocheia’da bulduğumuz köpek mezarları, burada bir Hekate kültünün varlığını gösteriyor” dedi.
Tapınağın yapısının, antik dönemde halkın girmesine kapalı olduğunu ve sadece rahiplerin girebildiğini belirten Özhanlı, “Naos kısmında tanrıçanın heykelinin durduğu altlık korunmuş durumda. Ancak Hristiyanlaştırma sürecinde bu tapınak da tahrip edildi. Yıllar içinde yaptığımız çalışmalarla bu yapıyı yeniden ayağa kaldırmayı hedefliyoruz” şeklinde konuştu.
Hekate Tapınağı’nın Önemi
Yalvaç’taki yapının Anadolu’daki ikinci Hekate Tapınağı olduğunu belirten Prof. Dr. Özhanlı, günümüzde Hekate’ye inanan bir kesimin var olduğunu ifade etti. “1940’lı yıllarda İngiltere’de başlayan ve ABD’de yaygınlaşan bir Vika Tarikatı var. Bu tarikat, Hekate’ye ibadet ediyor. Bugün bile binlerce insan, Muğla Yatağan’daki Lagina Antik Kenti’ne gelerek bu tapınağa ibadet ediyor” dedi. Özhanlı, Anadolu’da başka bir Hekate Tapınağı bilinmediğini ve bu keşfin bölge turizmine büyük katkı sağlayacağını sözlerine ekledi.
