Kedi ve Köpeklerde Meme Tümörleri Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Kedi ve köpeklerde meme tümörleri, patili dostlarımızın sağlık durumunu etkileyen önemli bir konudur. Doç. Dr. Cem Perk, bu konuda bilinmesi gerekenleri aktarıyor.

Kediler ve köpekler, kadınlarda görülen meme tümörlerine benzer şekilde bu hastalığa yakalanabilirler. Erken tanı ve tedavi yöntemleri, bu tür tümörlerin yönetiminde kritik bir rol oynamaktadır.

Meme dokusundan kaynaklanan tümörler, genellikle yaşlı ve kısırlaştırılmamış dişi hayvanlarda daha sık görülmektedir. Erkek hayvanlarda ise bu durum oldukça nadirdir. Tümörler, kasık veya göğüs memelerinde sert kitleler şeklinde kendini gösterebilir.

Köpekler, meme tümörlerinden en fazla etkilenen türler arasında yer alır. Dişi köpeklerdeki tüm kanser vakalarının yaklaşık %50’sini meme tümörleri oluşturmaktadır. Özellikle Kaniş, İngiliz Spaniel, İngiliz Setter, Pointer, Fox Terrier ve Cocker Spaniel gibi ırklar bu hastalığa daha yatkındır. Kedilerde ise Siyam, Shorthair ve beyaz ırkların daha fazla risk taşıdığı gözlemlenmiştir. Köpeklerde meme tümörlerinin yaklaşık %40’ı kötü huyluyken, bu oran kedilerde %90’a kadar çıkmaktadır.

Meme tümörlerinin oluşum nedenleri tam olarak belirlenememekle birlikte, genetik faktörler, östrojen ve progesteron hormonlarının etkisi, kısırlaştırılmama durumu, obezite, düşük kaliteli beslenme ve olumsuz çevresel koşullar bu duruma katkıda bulunabilir.

Tümörlerin tanısı, elle muayene sırasında meme loblarında sert kitlelerin tespit edilmesiyle konur. Bu kitleler tek veya birden fazla nodül şeklinde olabilir ve meme zinciri boyunca uzanabilir. Bazıları kistik yapıda olup içinde sıvı barındırabilir. Kronikleşen vakalarda, hızla büyüyen kanser dokusu deriyi yırtabilir ve bu durum kanama, enfeksiyon ve ödem gibi belirtilerle kendini gösterebilir.

Köpeklerdeki tüm kanser vakalarının yaklaşık %40’ı kasık meme tümörleridir ve genellikle kızgınlık döneminden sonra ortaya çıkar. Kadınlarda 40’lı yaşlarda görülen meme tümörleri, köpeklerde 6’lı yaşlardan itibaren görülmeye başlar. Kedi ve köpeklerde iyi huylu tümörler arasında adenom ve fibroadenom bulunurken, kötü huylu olanlar adenokarsinom, sarkom ve malign mikst tümörlerdir. Tümörün karakteri, operasyon öncesi yapılan iğne biyopsisi veya ameliyatla alınan tümörün histopatolojik incelemesi ile belirlenir. Ancak iğne aspirasyon tekniği güvenilir olmayabilir, çünkü yeterli tümör hücresi elde edilemeyebilir.

Tümörün hızla büyümesi, alt dokulara yapışması, ülserleşmesi ve bölgedeki lenf yumrusuna sıçraması, kötü huylu olabileceğini gösterir. Malign tümörler, kan ve lenf yoluyla en çok akciğerlere metastaz yapar. Ayrıca karın boşluğu organlarına ve nadiren de kemik iliğine yayılabilir. Benign tümörler metastaz yapmaz, ancak nüks etme riski taşır. Örneğin, kedilerde operasyon sonrası nüks etme oranı %66’dır. Metastaz açısından akciğer röntgeni ve gerekirse MR incelemesi yapılması önerilir. Röntgende akciğer metastazı, nodüllerin büyüklüğüne göre %65-97 oranında tespit edilebilirken, çok küçük metastaz odakları için MR çekimi gereklidir. Kedilerde tümör boyutları prognoz açısından büyük önem taşır; çapı 2 cm’nin altında olan tümörlerde hayatta kalma süresi yaklaşık 3 yıldır. Tümör boyutu büyüdükçe yaşam süresi kısalır.

Kedi ve köpeklerde meme tümörlerinin tedavisinde en etkili yöntem cerrahidir. Tümörün boyutuna göre farklı ameliyat teknikleri uygulanır. Küçük tümörlerde nodulektomi, 1 cm’den büyük tümörlerde kısmi mastektomi, meme zincirine yayılmış tümörlerde ise radikal mastektomi (tek veya çift taraflı) yapılır. Kanser cerrahisinde zaman kaybı yaşanmamalıdır. Erken teşhis ve hızlı müdahale, başarı şansını artırır. Bu nedenle, patili dostlarınızın memelerindeki sert kitleleri zaman kaybetmeden bir veterinere göstermeniz önemlidir. Erken saptanan küçük bir nodül, lokal anestezi ile kolayca alınabilirken, gecikme durumunda tümör büyüyerek genel anestezi altında geniş bir radikal mastektomi gerektirebilir. İnsanlarda uygulanan karma tedavi yöntemleri (cerrahi, radyoterapi ve kemoterapi), kedi ve köpeklerde pek kullanılmamaktadır.

Sonuç olarak, patili dostlarımızın meme kanserini önlemek için kısırlaştırmalarını zamanında yaptırmayı unutmayın. Tümör varlığında ise en kısa sürede bir veteriner hekime başvurmalısınız. Tüm evcil hayvanlarınıza sağlıklı bir yaşam dilerim.