Selimiye Camisi’ndeki Estetik Müdahale Projesi Durduruldu
Edirne’deki Selimiye Camisi’nde estetik müdahale projesi mahkeme kararıyla durduruldu. Uzmanlar, bu sürecin koruma bilinci açısından önemli olduğunu belirtiyor.
UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan ve Mimar Sinan’ın “ustalık eserim” olarak tanımladığı Selimiye Camisi’nde, ana kubbeye yönelik gerçekleştirilecek estetik müdahale projesi mahkeme kararıyla durduruldu. Uzmanlar, bu sürecin koruma bilinci açısından örnek teşkil ettiğini ifade ediyor.
Selimiye Camisi, Kasım 2021’de başlayan restorasyon çalışmalarının ardından yeniden ibadete açıldı. Ancak, kubbe içinde 18’inci yüzyıla ait kalem işlerinin sökülüp yenileriyle değiştirilmesi planı, hem yurtiçinde hem de yurtdışında büyük tepkilere yol açtı. Ana kubbe yapısal olarak acil bir risk taşımadığı halde, bu geniş ölçekli estetik müdahale ile tarihi dokunun zarar görebileceği endişesi, ilgili çevreleri harekete geçirdi.
Bu olumsuz girişimlere karşı açılan davada, Edirne Bölge İdare Mahkemesi, Selimiye Camisi ana kubbesi için planlanan restorasyon projesinin yapıya telafisi güç zarar verebileceği gerekçesiyle durdurulmasına karar verdi. Mahkemenin bu kararı, hukuki ve bilimsel açıdan geniş bir kesim tarafından olumlu karşılandı.
Selimiye Camisi, Ramazan ayının ilk günü itibarıyla yeniden ibadete açıldığında, mahkeme kararına uyulduğu ve içerideki iskelenin de kaldırıldığı görüldü. Uzmanların, toplumun farklı kesimlerinden gelen tepkilerin ve gazetelerdeki haberlerin kamuoyunda oluşturduğu hassasiyetin, olumlu sonucun elde edilmesinde etkili olduğu gözlemleniyor.
Koruma Bilinci ve Toplumsal Farkındalık
Kültürel ve Doğal Mirası İzleme Platformu yöneticisi arkeolog Nezih Başgelen, Selimiye Camisi ile ilgili olarak, “Edirne Selimiye kubbesi konusunda ortaya çıkan aklıselim dayanışma, kültürel miras konularının ortak paydamız haline gelmesini göstermesi açısından önemli bir gelişme” dedi. Başgelen, koruma uzmanları merkezli bir restorasyon sürecinin önemine dikkat çekerek, özgün öğelerin korunması ve gereksiz müdahalelerden kaçınılması gerektiğini vurguladı.
Başgelen, toplumsal katılımın dikkate alınarak şeffaflık ve belgeleme standartlarının güçlendirilmesinin önemini de dile getirerek, Selimiye Camisi’nin restorasyon sürecinin tartışmalarının, Türkiye’deki tüm restorasyon projeleri için şeffaflık ve toplumsal katılım gerekliliğini ortaya koyduğunu belirtti.
Yangın Olayı
Selimiye Camisi’nin açılış günü, ibadet sırasında meydana gelen bir yangın kısa süreli paniğe yol açtı. Yerden ısıtma sistemine bağlı olduğu düşünülen bir elektrik kontağından çıkan yangın, dumanın iç mekâna yayılmasıyla fark edildi. Yangına, restorasyonu gerçekleştiren firmanın görevlileri ilk müdahaleyi yaptı. Olayda, enerji odasındaki bazı kabloların eridiği ve sigorta panolarının zarar gördüğü bildirildi. Edirne Belediyesi itfaiye ekipleri olay yerine gelerek müdahalede bulundu; ancak caminin ana ibadet alanında herhangi bir yapısal hasar oluşmadığı belirtildi.
Restorasyon Sürecine Dair Eleştiriler
UNESCO danışmanı Namık Kemal Döleneken, restorasyon süreçlerinin şeffaflıkla yürütülmesi gerektiğini vurguladı. Türkiye’de bu tür çalışmaların genellikle kapalı kapılar ardında yapıldığını belirten Döleneken, Selimiye Camisi’nde yaşanan yanlışların düzeltilmesi için uzmanların tepkilerinin önemli olduğunu ifade etti. Ayrıca, Edirne Sarayı’ndaki restorasyon çalışmaları hakkında da bilgi eksikliği olduğunu dile getirerek, bu konudaki belirsizliklerin giderilmesi gerektiğini savundu.
