Lütfiye Batukan, bin bebeklik koleksiyon bıraktı
Lütfiye Batukan, kitre-pamuk tekniğiyle ürettiği yaklaşık bin bebeği müzeye dönüştürme hayalini gerçekleştiremeden 86 yaşında yaşamını yitirdi.
Kitre-pamuk tekniğiyle hazırladığı bebeklerle Türk kültürünü dünyaya tanıtan Lütfiye Batukan, 86 yaşında hayatını kaybetti. Sanatçı, tamamı kendi çalışmalarından oluşan yaklaşık bin parçalık koleksiyonunu bir bebek müzesinde bir araya getirme hedefini gerçekleştiremeden aramızdan ayrıldı.
Lütfiye Batukan, 60 yıllık sanat yaşamı boyunca Anadolu’nun geleneklerini, tarihini ve kültürel mirasını bebekler aracılığıyla görünür kıldı. Eserlerini Türkiye’nin yanı sıra Almanya, Avusturya, ABD ve Japonya’da sergileyen Batukan, koleksiyonunun müzeye dönüştürülmesi için yıllar boyunca Kültür Bakanlığı ve İstanbul Büyükşehir Belediyesi ile temas kurdu ancak aradığı desteği bulamadı. Sanatçı, 1986’dan beri çalışmalarını sürdürdüğü Turing İstanbul Çarşısı’ndan da geçen yıl diğer sanatçılarla birlikte önceden bilgilendirilmeden çıkarılmıştı.
Batukan, 1985’te Polonya’da düzenlenen “Uluslararası Milli Kıyafetli Bebek Yarışması”nda başarı ödülü kazanarak bu alanda Türkiye’nin adını duyurdu. Bir yıl sonra Türkiye’de ilk kez düzenlenen “Milli Kıyafetli Bebek Yarışması”nda birincilik elde etti. Bebek yapımını yalnızca hediyelik eşya ya da oyuncak üretimi olmaktan çıkarıp sanatsal bir ifade alanına taşıyan sanatçının eserleri, yurt dışındaki sergi ve kongrelerde de ilgi gördü.
Sanatçı, bebeklerin kültürü anlatmak için güçlü bir araç olduğunu savunuyordu. Geleneksel kıyafetli figürlerin ağırlıkta olduğu koleksiyonda Atatürk, Kanuni Sultan Süleyman, Fatih Sultan Mehmet, Yunus Emre, Mevlana ve Mimar Sinan gibi tarihi kişilikler yer aldı. Noel Baba, Ali Baba ve Kırk Haramiler ile Pamuk Prenses ve Yedi Cüceler gibi masal karakterleri de Batukan’ın çalışmalarında hayat buldu. Semazenler ve Mehteran Bölüğü kompozisyonları ise çok sayıda figürün bir araya getirildiği kapsamlı eserler arasında bulunuyordu.
Batukan, sanat hayatının ilerleyen dönemlerinde Hayat Ağacı ve Şahmaran gibi daha soyut figürlere yöneldi. Üretkenliğini simgeleyen “Hayat Ağacı” adlı çalışmasını sanat yaşamının özeti olarak nitelendiren sanatçı, eserlerinin ABD’de yayımlanan Dolls dergisinde yer almasıyla da uluslararası alanda tanındı. “Gelin Alayı” kompozisyonu, Louise Fecher’ın “Here Comes the Bride Dolls” adlı kitabında yayımlandı.
Lütfiye Batukan’ın eserlerini ve kitre-pamuk bebek yapımının inceliklerini anlatan “Pamuktan Bir Dünya: Lütfiye Batukan” adlı bir kitap da bulunuyor.
