Metrohan’da Zafer Toprak Arşivi araştırmacılara açıldı
Zafer Toprak Arşivi, 103 bin 649 eserle Metrohan’daki İBB Cumhuriyet Tarihi Araştırmaları Merkezi’nde araştırmacıların kullanımına sunuldu.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından hayata geçirilen İBB Cumhuriyet Tarihi Araştırmaları Merkezi, Beyoğlu Tünel’deki tarihi Metrohan’ın ikinci katında hizmete girdi. İBB Miras’ın restore ettiği binadaki merkez, 2023’te hayatını kaybeden tarihçi Prof. Dr. Zafer Toprak’ın geniş kişisel arşivini araştırmacılarla buluşturuyor.
Açılış törenine İBB Başkanvekili Nuri Aslan, İBB Genel Sekreteri Prof. Dr. Volkan Demir, belediye yöneticileri, akademisyenler, meclis üyeleri, belediye başkanvekilleri ile Zafer Toprak’ın eşi Binnaz Toprak ve ailesi katıldı. Tören, saygı duruşu ve İstiklal Marşı’nın okunmasının ardından yapılan konuşmalarla devam etti.
Zafer Toprak Arşivi’nde 40 bin 996 kitap, 49 bin 567 süreli yayın, 5 bin fotoğraf, 6 bin 868 evrak, 595 tez, 196 afiş, 327 kartpostal ve 110 film makarası bulunuyor. Toplam 103 bin 649 parçadan oluşan arşiv, Cumhuriyet tarihinin farklı dönemlerine ilişkin kapsamlı bir kaynak niteliği taşıyor.
İBB Başkanvekili Nuri Aslan, açılışta yaptığı konuşmada Cumhuriyet mirasını koruma sorumluluğuna vurgu yaptı. Zafer Toprak ailesine ve merkezin kurulmasında emeği geçenlere teşekkür eden Aslan, genç tarihçilerin, öğrencilerin ve araştırmacıların bu arşivden yararlanacağını belirtti. Aslan, mahalle kütüphaneleriyle araştırma merkezinin Cumhuriyet’in eşitlikçi ve aydınlanmacı yaklaşımını farklı kesimlerle buluşturduğunu ifade etti.
İBB Genel Sekreter Yardımcısı Mahir Polat ise merkezin kuruluş sürecinin Cumhuriyet’in 100. yılı kapsamında başlatıldığını söyledi. Polat, başlangıçta özgün kaynakların hazırlanmasına yönelik planlanan çalışmanın, Zafer Toprak’ın vefatı sonrasında onun bilimsel birikimini koruyacak bir projeye dönüştüğünü aktardı. Akademisyenlerin yaşamları boyunca oluşturduğu arşivlerin korunmasının önemine dikkat çeken Polat, merkezin bu konuda farklı kurumlara da örnek olmasını amaçladıklarını dile getirdi.
“Bu hikâye Ekrem İmamoğlu ile başladı”
Zafer Toprak’ın eşi Binnaz Toprak, merkezin ortaya çıkmasından duyduğu memnuniyeti dile getirerek yapılan çalışmanın beklentilerinin de ötesine geçtiğini söyledi. Toprak, projenin Ekrem İmamoğlu’nun Zafer Toprak’ın cenazesine katılmasının ardından gündeme geldiğini ve süreçte Mahir Polat’ın önemli katkı sunduğunu belirtti.
Zafer Toprak’ın arşivinin böyle bir merkezde korunmasından büyük mutluluk duyduğunu ifade eden Binnaz Toprak, eşinin yaşasaydı kütüphaneyi görmekten ve kitaplarının burada araştırmacılara sunulmasından gurur duyacağını söyledi. Toprak, projenin gerçekleşmesinde emeği bulunan herkese teşekkür etti.
Merkez 90 kişilik çalışma kapasitesine sahip
Taksim Tünel Meydanı’ndaki Metrohan’ın ikinci katında faaliyet gösteren İBB Cumhuriyet Tarihi Araştırmaları Merkezi, 950 metrekarelik alana yayılan bir çalışma ortamı sunuyor. Merkezde aynı anda 90 kişinin araştırma yapabileceği bir alanın yanı sıra söyleşi ve toplantılar için 50 kişilik çok amaçlı salon bulunuyor.
Güvenlik önlemleriyle korunan Zafer Toprak Arşivi’nde tarihçinin daktiloları, ödülleri, plaketleri, çalışma masası ve kitaplığı da yer alıyor. Bu eşyalar, Toprak’ın çalışma odasını yansıtacak şekilde düzenlenen özel bir bölümde sergileniyor. Merkez, arşiv hizmetlerinin yanı sıra Cumhuriyet tarihi üzerine söyleşi, toplantı ve akademik buluşmalara ev sahipliği yapmayı; ilerleyen dönemde kaynak kapsamını genişletmeyi hedefliyor.
